Apostil nereden alınır? Valilik, kaymakamlık, e-Apostil

Kısa cevap: Apostil, idari belgede valilik veya kaymakamlığa, adli belgede Adalet Komisyonu Başkanlığı'na başvurularak ve harç ödemeden alınır. Nüfus kayıt örneği, çok dilli doğum/evlenme/ölüm kayıt örneği, mahkeme kararı ve adli sicil kaydı gibi belgeler ise e-Apostil ile eapostil.gov.tr üzerinden elektronik olarak çıkarılabilir.

Apostil nereden alınır sorusunun cevabı belgenin türüne göre değişir: idari belgede il sınırlarında valilik, ilçe sınırlarında kaymakamlık; adli belgede Ağır Ceza Mahkemesi kurulu merkezdeki Adli Yargı Adalet Komisyonu Başkanlığı apostil şerhini verir. İkisi de bu şerh için harç almaz. Bir kısım belge içinse artık hiçbir kuruma gitmeden, e-Apostil ile eapostil.gov.tr üzerinden elektronik apostil çıkarılabiliyor — ama yalnız belirli belge türlerinde, hepsinde değil.

Apostil nereden alınır? İdari mi, adli belge mi — ayrım nereden başlar

Apostil, belgeyi düzenleyen kamu görevlisinin imzasını uluslararası geçerli kılan bir onay biçimi anlamına gelir; 1961 tarihli Lahey Sözleşmesi’nin ürünüdür ve Türkiye bu sözleşmeye 1984 yılında kabul edilen 3028 sayılı kanunla taraf olmuştur. Ayrım, belgeyi kim düzenlediğine bakılarak yapılır — idari bir kurumsa idari kanal, mahkeme veya savcılıksa adli kanal işler.

Valilik mi, kaymakamlık mı verir?

Kural basittir ama yeri sık karıştırılır: apostili, belgeyi ibraz edeceğiniz şehir değil, belgeyi düzenleyen kurumun bağlı olduğu il veya ilçe belirler. İstanbul’da düzenlenmiş bir nüfus kayıt örneğini Ankara’daki bir valilikte apostilletemezsiniz; belge nereden çıktıysa apostil de oranın valilik ya da kaymakamlığından alınır. İllerde bu yetki doğrudan valiliğe, ilçelerde kaymakamlığa aittir; ikisi arasında hiyerarşi yoktur, ikisi de aynı şerhi basar. Belgeyi başka bir şehirden posta veya kargoyla göndermek çoğu durumda mümkündür, ama bu, ilgili valilik ya da kaymakamlığın kendi iç işleyişine bağlı bir uygulamadır — kurumdan kuruma değişebilir, önceden telefonla teyit almak turu kısaltır.

Adli belgede apostili kim verir?

Mahkeme kararı, savcılık yazısı, veraset ilamı veya adli sicil kaydı gibi bir belgeniz varsa muhatabınız valilik değil, o ilin Ağır Ceza Mahkemesi’nin kurulu olduğu merkezdeki Adalet Komisyonu Başkanlığı’dır. Küçük ilçelerde ayrı bir adalet komisyonu bulunmaz; bu durumda dosya, bağlı olunan Ağır Ceza Mahkemesi merkezine taşınır. Adli sicil kaydı ve mahkeme kararları için bu turu tamamen atlayıp e-Apostil’e geçmek de mümkündür — bir sonraki bölümde bu ayrım var.

Noter onaylı bir belgeye apostili kim, nereden vurur?

Bu, en sık karıştırılan noktadır. Noterler apostil şerhi veremez, yalnızca imza veya suret onayı yapar. Genel kural, noter işlemini adli nitelikte sayar ve apostili Adalet Komisyonu Başkanlığı’na yönlendirir; uygulamada ise birçok il ve ilçede valilik ya da kaymakamlık da noter işlemine apostil vuruyor. Kendi dosyamızda bunu ancak sorarak öğrendik: kuralın söylediği makamla o gün fiilen işlemi yapan makam aynı değildi. Belirleyici olan başvuranın kendi oturduğu yer değil, işlemi yapan noterin bulunduğu il ya da ilçedir; gitmeden önce hangi makamın kabul ettiğini sormak bir günü kurtarır.

e-Apostil (eapostil.gov.tr) hangi belgeleri kapsıyor?

e-Apostil, 2 Ocak 2019’da Adalet Bakanlığı’nın elektronik ürettiği adli sicil kaydı ve mahkeme kararı ile başladı. Haziran 2021’de Nüfus ve Vatandaşlık İşleri Genel Müdürlüğü’nün ürettiği nüfus kayıt örneği eklendi; 11 Nisan 2022’de sistem e-Devlet Kapısı’na (turkiye.gov.tr) taşındı; 28 Aralık 2023’te çok dilli doğum, evlenme ve ölüm kayıt örnekleri kapsama girdi. Bugün geldiği nokta küçük değil: Ulaştırma ve Altyapı Bakanı Abdulkadir Uraloğlu’nun açıklamasına göre 2019’dan Mart 2026 sonuna kadar toplam 70.616 e-Apostil işlemi yapıldı ve üretilen belgeler Lahey Sözleşmesi’ne taraf 130’dan fazla ülkede geçerli sayılıyor.

Ama sınırı da net: valilik ve kaymakamlıkların fiziksel ortamda düzenlediği idari belgeler — nüfus dışındaki kalemler — henüz bu sistemin dışında. İçişleri Bakanlığı, bu belgelerin de e-Apostil’e taşınması için gerekli çalışmayı tamamladığını duyurdu; yani 2026, idari apostilin kâğıttan dijitale geçtiği ara dönem olarak okunabilir. Hangi belge türünün şu an elektronik, hangisinin hâlâ fiziksel kaldığı, başvuru anında eapostil.gov.tr üzerinden görülür.

Apostil ücretli mi?

Şerhin kendisi hiçbir yerde ücretli değil: valilik, kaymakamlık ve adalet komisyonu apostil için harç almaz. Maliyet, apostilden önce veya sonra gelen ayrı işlemlerden doğar — yeminli tercüme ve noter onayı gibi. Bu kalemlerin tutarı belge sayısına, sayfa uzunluğuna ve çalışılan büroya göre değişir; tek bir sabit rakam vermek yanıltıcı olur.

Apostil almak ne kadar sürer?

Resmî kaynaklarda apostil için sabit bir süre taahhüdü yayımlanmıyor; süre, başvurulan valilik ya da kaymakamlığın o günkü yoğunluğuna ve belgenin niteliğine bağlı kalıyor. Uygulamada fiziksel apostil çoğu zaman aynı gün ya da birkaç iş günü içinde tamamlanıyor — özellikle küçük ilçe kaymakamlıklarında yoğunluk azken bu süre kısalıyor. e-Apostil’de bekleme neredeyse ortadan kalkıyor: kapsama giren bir belge için başvuru e-Devlet üzerinden yapıldığında şerh elektronik ortamda üretiliyor ve fiziksel bir kuruma gitmeye gerek kalmıyor. Süreyi asıl uzatan, apostilin kendisi değil; apostilden önce ya da sonra gelen yeminli tercüme ve noter onayı gibi ayrı adımların sırayla tamamlanmasıdır.

İtalyan başvurusunda apostil çeviriyle nasıl birleşir?

Ankara Büyükelçiliği’nin kendi sayfası şunu açıkça söylüyor: Türk resmî belgeleri için büyükelçilikten ayrıca bir tasdik istenmiyor, apostilin doğrudan valilik veya kaymakamlıktan alınması yeterli sayılıyor. Büyükelçilik kançılaryası çeviri hizmeti de sunmuyor; çeviri, konsolosluğun kabul ettiği yeminli tercümanlarca yapılıyor.

Türkçe bir belge İtalyanca bir dosyaya girecekse zincir belgenin türüne göre kurulur: kamu belgesinde asıl → apostil → çeviri; özel belgede (banka yazısı, işveren yazısı) asıl → noter → noterin imzasına apostil → çeviri. Çevirinin kendisine ayrıca apostil gerekip gerekmediği, belgeyi isteyen kurumun talebine bağlıdır ve her dosyada aynı değildir. Zincirin tam sırası ve hangi belgenin hangi noktada araya girdiği, Apostil mi, çeviri mi önce? yazısında adım adım işlendi; burada eklenen fark, apostili nereden alacağınızın belge türüne ve işlemi yapan kurumun yerine göre değiştiğidir.

Son doğrulama: 7 Eylül 2026.

Bu konu Tercümanlık hizmetimizin kapsamındadır; dosyanıza göre neyin gerekli olduğunu ön görüşmede söyleriz.